Chủ động bảo vệ thận: Giữ “lá chắn thầm lặng” của cơ thể

Thận – “nhà máy lọc máu” không thể thay thế

Mỗi người có hai quả thận, đảm nhiệm nhiều chức năng quan trọng: lọc máu, loại bỏ chất thải, cân bằng nước – điện giải, điều hòa huyết áp và sản xuất hormone. Có thể ví thận như một “nhà máy xử lý” hoạt động liên tục 24/7 để duy trì sự ổn định của cơ thể.

Tuy nhiên, khi chức năng thận suy giảm, các chất độc tích tụ trong cơ thể, dẫn đến hàng loạt biến chứng nguy hiểm như tăng huyết áp, thiếu máu, loãng xương, suy tim…và ở giai đoạn cuối, người bệnh buộc phải lọc máu chu kỳ hoặc ghép thận để duy trì sự sống.

Thận – nhà máy lọc máu không thể thay thế

Gánh nặng bệnh thận mạn tính – “kẻ giết người thầm lặng”

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, bệnh thận mạn tính hiện đang ảnh hưởng đến khoảng 10% dân số toàn cầu, và tỷ lệ này có xu hướng gia tăng nhanh chóng do sự gia tăng của các bệnh không lây nhiễm.

Điều đáng lo ngại là phần lớn người bệnh không biết mình mắc bệnh trong giai đoạn đầu. Các triệu chứng như mệt mỏi, phù nhẹ, tiểu đêm, chán ăn… thường bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với các vấn đề sức khỏe khác. Khi phát hiện, bệnh đã ở giai đoạn muộn, việc điều trị trở nên khó khăn và tốn kém.

Những nguyên nhân phổ biến nhưng dễ bị bỏ qua

Bệnh thận mạn tính không phải là bệnh hiếm gặp và nhiều nguyên nhân lại đến từ chính thói quen sinh hoạt hàng ngày:

– Đái tháo đường và tăng huyết áp: Là hai nguyên nhân hàng đầu gây suy thận

Đái tháo đường, tăng huyết áp tăng nguy cơ là hai nguyên nhân hàng đầu gây suy thận

– Chế độ ăn nhiều muối, nhiều đạm: Gây áp lực lớn lên thận

– Lạm dụng thuốc: Đặc biệt là thuốc giảm đau, kháng viêm không steroid

Lạm dụng thuốc cũng là nguyên nhân gây suy thận

– Uống ít nước, nhịn tiểu: Làm tăng nguy cơ sỏi thận và nhiễm trùng đường tiết niệu

– Lối sống ít vận động, thừa cân, béo phì

Đáng chú ý, xu hướng trẻ hóa bệnh thận đang ngày càng rõ rệt, đặc biệt ở nhóm người trẻ có lối sống thiếu lành mạnh.

Quảng Ninh chủ động kiểm soát bệnh thận từ cộng đồng

Tại Quảng Ninh, cùng với sự gia tăng của các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính cũng đang có xu hướng gia tăng, đặt ra yêu cầu cấp thiết trong công tác dự phòng và điều trị sớm.

Trước thực tế đó, hệ thống các bệnh viện trên địa bàn tỉnh đã không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn. Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Ninh hiện là đơn vị tuyến tỉnh triển khai hiệu quả các kỹ thuật điều trị thay thế thận như chạy thận nhân tạo, góp phần kéo dài sự sống và cải thiện chất lượng cuộc sống cho nhiều bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối. Cùng với đó, Bệnh viện Bãi Cháy và các Bệnh viện đa khoa khu vực trong tỉnh cũng phát huy thế mạnh trong khám, điều trị các bệnh lý nội khoa, trong đó có bệnh thận – tiết niệu, giúp người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay tại địa phương.

Đối với nhóm đối tượng đặc thù, Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh đóng vai trò quan trọng trong theo dõi, phát hiện sớm các bất thường về thận – tiết niệu ở trẻ em, từ đó có hướng can thiệp kịp thời, hạn chế nguy cơ tiến triển thành bệnh mạn tính khi trưởng thành.

Không chỉ ở tuyến tỉnh, công tác phòng chống bệnh thận còn được triển khai rộng khắp đến tuyến cơ sở. Hệ thống các trạm y tế xã, phường trên địa bàn tỉnh đã tích cực tham gia quản lý người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường tại cộng đồng; đồng thời lồng ghép tư vấn, hướng dẫn người dân về chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt hợp lý nhằm phòng ngừa bệnh thận. Đây được xem là “tuyến đầu” trong phát hiện sớm và kiểm soát các yếu tố nguy cơ ngay từ ban đầu.

Đặc biệt, CDC Quảng Ninh giữ vai trò nòng cốt trong công tác dự phòng, với nhiều hoạt động thiết thực như: đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức về bệnh thận; tổ chức các chiến dịch khám sàng lọc, tư vấn sức khỏe tại cộng đồng; phối hợp với các đơn vị y tế trong toàn tỉnh triển khai quản lý hiệu quả bệnh không lây nhiễm. Qua đó, góp phần giúp người dân hiểu đúng, phát hiện sớm và chủ động phòng bệnh.

Siêu âm tổng quát, bao gồm phát hiện bệnh thận tại CDC Quảng Ninh

Những nỗ lực đồng bộ từ tuyến tỉnh đến cơ sở đang từng bước tạo nên “lá chắn” vững chắc trong công tác bảo vệ sức khỏe thận cho người dân Quảng Ninh, hướng tới mục tiêu giảm thiểu gánh nặng bệnh tật và nâng cao chất lượng cuộc sống trong cộng đồng.

Bảo vệ thận bắt đầu từ những thói quen nhỏ

Thông điệp của Ngày Sức khỏe Thận Thế giới nhấn mạnh: “Phát hiện sớm – Bảo vệ sức khỏe thận”. Mỗi người hoàn toàn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh thận bằng những hành động đơn giản:

– Uống đủ nước mỗi ngày (khoảng 1,5–2 lít tùy thể trạng)

– Ăn nhạt, hạn chế muối và thực phẩm chế biến sẵn

– Kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết

– Không lạm dụng thuốc, đặc biệt là thuốc giảm đau

– Duy trì cân nặng hợp lý, tăng cường vận động

– Khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt với người có yếu tố nguy cơ

Thận là cơ quan “im lặng”, chỉ khi tổn thương nghiêm trọng mới biểu hiện rõ ràng. Vì vậy, chờ đến khi có triệu chứng mới đi khám thường là quá muộn.

Hưởng ứng Ngày Sức khỏe Thận Thế giới, mỗi người dân hãy chủ động quan tâm đến sức khỏe của mình, bắt đầu từ việc thay đổi lối sống và khám sức khỏe định kỳ.

Bảo vệ thận hôm nay chính là bảo vệ sự sống ngày mai – bởi khi thận khỏe, cơ thể mới thực sự khỏe mạnh và bền vững.

Mạnh Hùng, Ngọc Phượng – CDC QN