Thuốc lá điện tử nguy hiểm thế nào?

Các sản phẩm thuốc lá mới nổi như thuốc lá điện tử, thuốc làm nóng hay shisa, không an toàn và hỗ trợ cai nghiện như các nhà sản xuất tuyên bố. "Ngược lại các sản phẩm này độc hại, khiến người dùng vừa nghiện thuốc lẫn nghiện nicotine", bà Tan Yen Lian, Giám đốc thông tin và quản trị tri thức của Liên minh Kiểm soát thuốc lá Đông Nam Á (SEATCA) nói tại Hội thảo chia sẻ thông tin về thuốc lá thế hệ mới, ngày 15/11.

Theo Tổ chức Y tế thế giới và Liên minh phòng chống tác hại thuốc lá Đông Nam Á, thành phần dung dịch trong thuốc lá điện tử có nicotine. Ngoài tính gây nghiện, nicotine tác động tiêu cực đến sự phát triển thai nhi và các bệnh tim mạch.

Nicotine không phải là chất gây ung thư, nhưng tác động như "chất tạo khối u", liên quan đến hình thành bệnh ung thư cũng như ảnh hưởng đến thần kinh. Trẻ vị thành niên và thai nhi tiếp xúc với nicotine sẽ ảnh hưởng lâu dài đến phát triển não bộ, tiềm năng dẫn đến rối loạn học tập và rối loạn tâm thần kinh. 

Trong thuốc lá điện tử cũng có propylene glycol. Chất này có thể tạo thành propylene oxide, một chất gây ung thư khi được đun nóng. Đặc biệt, glycerin hay glycerol gốc thực vật khi được đun nóng và hóa hơi, tạo thành acrolein, có thể gây kích ứng đường hô hấp trên. Ngoài ra, các kim loại có thể gây độc như chì, bạc, cadmium, chromium, thủy ngân, nickel cũng được xác định có trong thuốc lá điện tử. 

Thuốc lá điện tử có thể gây nghiện, bệnh phổi, như thuốc lá truyền thống. Ảnh: WTVA

Các ảnh hưởng xấu khác của thuốc lá điện từ gồm tăng nguy cơ nghiện nicotine với người đã từng hút và chưa bao giờ hút, tăng nguy cơ động kinh, mắc các bệnh về răng miệng, gây các vụ nổ / bỏng, chấn thương, gãy xương. Có nhiều bằng chứng cho thấy việc hít phải các hương liệu trong dung dịch điện tử lâu dài sẽ gây ra các tác động tiêu cực đến sức khỏe con người.

Đến ngày 22/10, Trung tâm kiểm soát và ngăn ngừa bệnh tật Mỹ (CDC) đã được 49 bang và một lãnh thổ báo cáo có 1.604 ca tổn thương phổi liên quan đến sử dụng thuốc lá điện tử và các sản phẩm thuốc lá mới. 39 ca tử vong liên quan đến loại thuốc lá này, làm ảnh hưởng sức khỏe ít nhất 2.000 người.

Số liệu thống kê từ EU, Canada, Hàn Quốc cho thấy hơn 2.600 ca ngộ độc do sử dụng thuốc lá điện tử.

Kết quả nghiên cứu tại Mỹ năm 2018 cho thấy sử dụng thuốc lá điện tử hàng ngày có liên quan tới việc tăng tỷ lệ mắc bệnh nhồi máu cơ tim tương tự như hút thuốc lá truyền thống. Thuốc lá điện tử cũng ảnh hưởng đến người không sử dụng nhưng tiếp xúc với nicotine trong thuốc lá điện tử. Trẻ em có nguy cơ phơi nhiễm cao với thuốc lá điện tử và dung dịch nicotine. Trong đó bao gồm cả những ảnh hưởng từ tương đối nhẹ như kích ứng mắt, da, buồn nôn, nôn đến bệnh nặng đe dọa tính mạng và một số trường hợp tử vong. 

Ngoài ra, sử dụng thuốc lá điện tử gây nên cháy, nổ do quá nóng, dễ bắt lửa và phát nổ. Khoảng 200 trường hợp phát nổ được ghi nhận tại Anh và Mỹ. Trong đó một số trường hợp dẫn đến thương tích đe dọa tính mạng, gây thương tật và thiệt hại lớn về tài sản.

WHO không khuyến cáo sử dụng thuốc lá điện tử làm phương tiện cai thuốc, đồng thời khuyến cáo cấm hoặc kiểm soát thuốc lá điện tử.

"Các quốc gia nên cấm các sản phẩm thuốc lá mới nổi này để bảo vệ sức khỏe người dân", bà Tan Yen Lian nói. 42 quốc gia hiện đã cấm thuốc lá điện tử và thuốc lá làm nóng, trong đó có 5 nước thuộc ASEAN: Brunei, Campuchia, Lào, Singapore và Thái Lan.

Ông Nguyễn Huy Quang, Vụ trưởng Pháp chế, Bộ Y tế, cho biết 1,1% người Việt trưởng thành có hút thuốc lá điện tử. Đây là kết quả điều tra tình hình sử dụng thuốc lá điện tử ở người trưởng thành (GATS) năm 2015, hiện tỷ lệ này chắc chắn cao hơn, đặc biệt ở giới trẻ. Một cuộc điều tra mới về thực trạng hút thuốc lá điện tử ở Việt Nam đang được Bộ Y tế tiến hành.

Sắp tới, Bộ Y tế sẽ xây dựng dự thảo, đề xuất với chính phủ và làm việc với Bộ Công thương quản lý, hạn chế, tiến tới quy định cấm thuốc lá điện tử.