WHO: Trị Covid-19 bằng huyết tương kém hiệu quả

Hôm 24/8, Soumya Swaminathan, trưởng nhóm khoa học của WHO, cho biết chỉ một số thử nghiệm lâm sàng về huyết tương cho ra kết quả giá trị. Các bằng chứng còn lại đến nay chưa đủ tính thuyết phục.

Theo bà Swaminathan, các thử nghiệm có kết quả tích cực chỉ được thực hiện trên quy mô nhỏ, dữ liệu không thể sử dụng để kết luận toàn diện.

"Hiện tại, các bằng chứng có tính xác thực thấp. Chúng tôi khuyến nghị dùng huyết tương như một biện pháp thử nghiệm, bởi nó cần được đánh giá thêm trong các nghiên cứu lâm sàng ngẫu nhiên", bà phát biểu.

Kết quả của hình thức điều trị này cũng có sự mâu thuẫn. Một phân tích tại Trung Quốc cho thấy huyết tương từ người khỏi Covid-19 không giúp những bệnh nhân khác tiến triển tích cực. Nghiên cứu khác lại chỉ ra rằng nó làm giảm đáng kể nguy cơ tử vong.

Thách thức khác là đánh giá sự cách biệt về chất lượng của huyết tương, bởi chúng được lấy từ nhiều người. Sản phẩm này ít được tiêu chuẩn hoá hơn kháng thể đơn dòng điều chế trong phòng thí nghiệm.

Huyết tương của người đã khỏi Covid-19 tại Trung tâm hiến máu Central Seattle, Mỹ, ngày 17/4. Ảnh: Reuters

Bruce Aylward, cố vấn cấp cao của WHO, đề cập thêm về các rủi ro tiềm tàng, bên cạnh hiệu quả của phương pháp.

"Vẫn có một số tác dụng phụ, từ sốt nhẹ đến tổn thương phổi nặng, quá tải hệ tuần hoàn. Vì vậy, kết quả thử nghiệm lâm sàng là vô cùng quan trọng", ông nói.

Khái niệm huyết tương dưỡng bệnh đã tồn tại từ lâu, thường sử dụng để điều trị các bệnh truyền nhiễm. Nó nổi lên như một hiện tượng trong đại dịch, khi y bác sĩ ráo riết chạy đua với thời gian, cứu sống nhiều người mắc Covid-19 nhất có thể. Cơ quan Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) hôm 23/8 đã phê duyệt sử dụng khẩn cấp phương pháp này.

Kỹ thuật cơ bản là thu thập huyết tương giàu kháng thể từ người đã khỏi Covid-19, truyền chúng cho các bệnh nhân có triệu chứng từ nặng đến nghiêm trọng, với hy vọng giúp họ hồi phục nhanh chóng hơn.

Điều trị Covid-19 hiện nay chủ yếu là điều trị triệu chứng, nâng cao thể trạng. Tùy tình trạng bệnh lý mỗi người, bác sĩ sẽ chỉ định dùng thuốc kháng virus, chống viêm, chống suy tạng, đông máu, ức chế bão cytokine. Liệu pháp truyền huyết tương từ người khỏi bệnh được cân nhắc là một cách thức điều trị. Giải pháp lâu dài mà thế giới đang trông chờ là vaccine Covid-19.

Tại Việt Nam, các chuyên gia bắt đầu nghiên cứu liệu pháp sử dụng huyết tương cho bệnh nhân Covid-19 từ hồi tháng 4. Ngày 3/8, đề án nghiên cứu sử dụng huyết tương được Bộ Y tế phê duyệt, bắt đầu tuyển chọn người hiến.